De fase van onbeperkt experimenteren met AI loopt ten einde. Besturen en directies verwachten steeds vaker aantoonbare waarde, duidelijke prioriteiten en meetbare resultaten. Daarmee komt de CIO in 2026 nadrukkelijker in de rol van regisseur: niet alleen van technologie, maar van AI-investeringen die daadwerkelijk bijdragen aan bedrijfsdoelen.

Uit het State of the CIO 2026-onderzoek blijkt dat veel organisaties nog worstelen met het aantonen van AI-resultaten. Slechts een beperkt deel van de AI-initiatieven voldoet aan de vooraf gestelde bedrijfsdoelen. Tegelijkertijd groeit de druk om AI niet langer te behandelen als experimenteel programma, maar als strategische investering met duidelijke KPI’s en businesscases.

Een belangrijke oorzaak ligt in het ontbreken van heldere meetcriteria. Zonder duidelijke ROI-definitie, eigenaarschap en prioritering ontstaat al snel een brede verzameling pilots die wel activiteit laten zien, maar onvoldoende waarde opleveren. CIO’s worden daarom steeds vaker gevraagd om structuur aan te brengen: welke use cases krijgen prioriteit, welke leveren waarde op en welke moeten worden stopgezet?

Daarbij verschuift de aandacht naar governance, cross-functionele samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid. AI-projecten kunnen niet alleen door IT worden gedragen. Succesvolle organisaties betrekken business, finance, risk, legal en HR bij selectie, goedkeuring en evaluatie van AI-initiatieven. Zo ontstaat een betere koppeling tussen technologie, bedrijfsdoelen en meetbare impact.

Ook kostenbeheersing wordt belangrijker. Een succesvolle AI-pilot betekent nog niet automatisch dat productiegebruik rendabel is. Operationele kosten, datakwaliteit, modelkeuze, infrastructuur en gebruik op schaal bepalen uiteindelijk of AI werkelijk waarde creëert. Voor CIO’s wordt het daarom essentieel om niet alleen technische haalbaarheid, maar ook financiële haalbaarheid structureel mee te nemen.

AI-ROI ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om scherpe keuzes, meetbare doelen, duidelijke governance en nauwe samenwerking tussen IT en business. CIO’s die deze rol goed invullen, kunnen AI verschuiven van losse experimenten naar schaalbare waardecreatie. Wilt u verkennen hoe uw organisatie AI-investeringen beter kan prioriteren, meten en opschalen? Ik denk graag mee over een praktische aanpak.


(CIO, artikel, 2026-06-04)